Als je graag speelt met lange sluitertijden, dan is de bulb-stand op je camera iets waar je niet omheen kunt. Maar wat is de bulb-stand precies? Wanneer gebruik je ‘m in je fotografie en hoe haal je er het meeste uit? In dit artikel leg ik je alles uit wat je moet weten over deze instelling van je camera. Van technische uitleg tot creatieve tips en voorbeelden.
Toegegeven, het is al een tijdje geleden dat ik de bulb-stand zelf heb gebruikt. Het is geen instelling die bij de meeste fotografen wekelijks gebruikt wordt. Maar hij is wel onmisbaar voor sommige soorten fotografie. Dus het kan nooit kwaad om te weten hoe je hem kunt inzetten!
Wat is de bulb-stand op je camera?
De bulb-stand is een functie op je camera waarmee je de sluiter zo lang open kunt houden als je zelf wilt. In tegenstelling tot de standaard sluitertijden (zoals bijvoorbeeld 1/100e seconde of 30 seconden), bepaalt de bulb-modus niet vooraf hoe lang de sluiter open blijft. In plaats daarvan blijft de sluiter open zolang jij dat wilt.
Dit geeft je volledige controle over de belichtingstijd van je foto. Ideaal voor situaties waarbij 30 seconden simpelweg niet genoeg is. Of foto’s waarbij timing belangrijk is en je dus niet precies weet hoe lang de sluitertijd moet zijn. Denk aan nachtfotografie, de sterrenhemel, lightpainting of het vastleggen van beweging over een lange periode.
Waar vind je de bulb-stand?
Bij de meeste spiegelreflex- en systeemcamera’s zit de bulb-stand in de M-stand (manual) en Tv-stand (sluitertijd) verwerkt. Je draait het instelwiel voor de sluitertijd voorbij de langste standaardtijd (vaak 30 seconden) en komt dan bij de stand ‘B’ van bulb. Sommige camera’s (zoals mijn Canon EOS R6 Mark II) hebben een aparte bulb-modus in het menu of als aparte stand op het draaiwiel.
Wanneer gebruik je de bulb stand?
Zoals ik al heb uitgelegd gebruik je de bulb functie wanneer je foto’s met een lange(re) sluitertijd wilt maken en daarbij zelf de controle wilt hebben over de exacte tijd dat de sluiter open staat. De bulb-stand is dus vooral handig voor deze vormen van fotografie:
- Lightpainting (bijvoorbeeld met zaklampen, ledstrips of vuur)
- Nachtfoto’s waarbij 30 seconden niet genoeg is
- Star trails fotograferen
- Lange belichtingen met ND-filters
Stel je voor: je staat op een donkere plek buiten de stad. De sterren fonkelen aan de hemel en je wilt die draaiende lijnen van star trails vastleggen. Daar heb je een sluitertijd van meerdere minuten voor nodig, afhankelijk van de techniek die je gebruikt. Dan is de bulb-stand je beste vriend! De sluiter blijft hiermee net zo lang open tot jij hem zelf weer sluit.
Praktische tips voor fotograferen met bulb
Een lange sluitertijd klinkt leuk, maar er komt wel wat bij kijken. Lees dus zeker deze tips eens door voordat je er zelf mee gaat experimenteren. Hier zijn een paar dingen waar ik zelf altijd op let:
1. Gebruik een stevig statief
Beweging is de grootste vijand bij fotografie met lange belichtingen. Een stevig statief is dus echt een must. Zet hem stabiel neer en gebruik eventueel gewicht om extra trillingen te voorkomen. Daarnaast is het natuurlijk ook. belangrijk dat je onderwerp zelf niet beweegt, anders zul je alsnog beweging zien in de foto’s die je maakt.
2. Werk met een afstandsbediening
Het indrukken van de ontspanknop van je camera zorgt, zelfs op statief, voor een lichte trilling van de camera. En dat kan dus voor onscherpte zorgen bij bulb-fotografie. Daarom is het het beste om een draadontspanner of afstandsbediening te gebruiken zodat je de ontspanknop niet hoeft aan te raken. Zo voorkom je beweging bij het starten en stoppen van de opname. De meeste afstandsbedieningen hebben zelfs een timer-functie of vergrendeling, zodat je de knop niet ingedrukt hoeft te houden. Ideaal!
3. Stel handmatig scherp
Fotografeer je in een hele donkere omgeving? Dan zul je merken dat de autofocus niet zo goed werkt als je gewend bent. Er is te weinig contrast om de scherpte goed te kunnen bepalen. Stel daarom bij voorkeur handmatig scherp, bijvoorbeeld op een lichtbron in de verte of met behulp van live view en zoom. Ook focus peaking kan hierbij helpen.
Lees ook: Fotograferen in het donker: hoe maak ik scherpe foto’s bij weinig licht?
4. Gebruik een lage ISO-waarde
Waarschijnlijk weet je wel dat de ISO-waarde de lichtgevoeligheid van je sensor bepaalt. Hoe hoger je dit getal zet, hoe lichtgevoeliger de sensor wordt. Maar dit zorgt ook voor meer ruis en onscherpere foto’s. Fotografeer je al met een lange sluitertijd in de bulb-stand, dan is het nergens voor nodig om de ISO hoog te zetten. Begin dus op ISO 100 voor de beste kwaliteit, en stel waar nodig nog iets hoger in.
5. Tussendoor je lens afschermen voor licht
Wist je dat veel light painting fotografen de lens soms afschermen terwijl de sluiter open blijft staan, om even niets op de sensor vast te leggen? Stel, je wilt meerdere figuren maken in één foto en je lichtbron kan niet uit. Dan zou je op je foto zien dat je van de ene naar de andere plek loopt met je lichtbron, dat is niet mooi. Door je lens af te schermen, bijvoorbeeld met een compleet zwarte cover/hulst die je even over je lens kunt houden, kun je dit voorkomen. Zorg er wel voor dat je de camera niet aanraakt, anders kun je onscherpte in je uiteindelijke foto krijgen.
Zie ook het eerste voorbeeld hieronder, waarbij ik de lens tussen de vier poses door heb afgeschermd.
Creatief aan de slag met lange sluitertijden
De bulb-stand is technisch, maar wordt juist vaak voor creatieve fotografie ingezet. Je kunt er foto’s mee maken die met het blote oog onmogelijk te zien zijn. Denk aan lichtstrepen van auto’s, gladgestreken water van de zee of een waterval of star trails in de sterrenhemel.
Of denk aan alle mogelijkheden die je hebt met lightpainting. Je ziet het zelf niet, maar de camera registreert alles wat je met de lichtbron doet en dat kan verrassende effecten geven. Het is een beetje experimenteren, maar ook heel leuk om te doen!
De bulb-stand in fotografie is een krachtig hulpmiddel voor iedereen die verder wil dan standaard sluitertijden. Zorg voor een goede voorbereiding, werk met een statief en wees niet bang om te experimenteren. Veel plezier!
