11 tips voor natuurfotografie: vang de natuur op haar mooist

Wil jij mooie natuurfoto’s maken? Laat natuurfotografie nou één van mijn favoriete onderwerpen zijn. Daar kan ik heel wat tips over geven! Daarom vandaag een artikel met mijn fototips om jullie nog wat extra handvatten te geven. Succes!

Fotografie tips voor mooie natuurfoto’s

Het mooie van fotograferen in de natuur is dat je er niets voor nodig hebt en dat het altijd kan. Je pakt je camera en loopt, fietst of rijdt naar een bos, park, duingebied, etc. en je kunt aan de slag! Geen voorbereiding, geen modellen en geen achterbak vol met apparatuur, alleen jij, je camera en al het moois dat moeder natuur te bieden heeft. Alle natuurfoto’s in dit artikel heb ik afgelopen jaren gemaakt en passen goed bij de onderwerpen die ik wil aansnijden. Ik heb zoveel mogelijk Nederlandse plaatjes gekozen om te laten zien dat je niet ver hoeft voor mooie natuurfoto’s.

1. Weersomstandigheden

Nederland kent zo’n beetje iedere dag wel alle vier de seizoenen. Het ene moment schijnt de zon en voor je het weet loop je in je t-shirtje door de stromende regen met windvlagen. Maar gelukkig heeft ieder weertype zijn charme in natuurfotografie! Zo zijn de zogenaamde ‘#puddlegram‘ (foto’s met reflecties gemaakt in plassen water) niet meer weg te denken op Instagram maar kun je ook denken aan close-up foto’s van bloemen of takken met regendruppels die er op liggen of aan hangen. Een beetje regen op zijn tijd is eigenlijk alleen maar goed, dit zorgt ervoor dat de kleuren nog mooier uitkomen en je mooie reflecties krijgt.

2. Lange sluitertijd voor mooie natuurfoto’s

Je kent ze vast wel, de natuurfotografie waarbij het water van een meer of de zee wel een spiegel lijkt te zijn. Dit effect kun je vrij eenvoudig krijgen door je camera op statief te zetten en te kiezen voor een lange sluitertijd. Hoe langer je de sluiter open laat, hoe meer beweging er in het water zit en uiteindelijk vervaagt al die beweging en lijkt het water glad te zijn. Houd er wel rekening mee dat je foto op deze manier snel overbelicht kan worden als je dit overdag wil doen. Hiervoor zijn speciale filters die je over je lens kunt plaatsen om het donkerder te maken. Handig! Zorg wel dat er iets is in je foto dat niet beweegt. Dit kunnen bomen zijn of een paaltje, huisje, steen, dat soort dingen. Zo niet, dan is je hele foto bewogen en dat is niet fijn om naar te kijken.

Lange sluitertijd kun je ook goed gebruiken bij het fotograferen van een waterval of fontein. Je ziet dan niet ieder druppeltje water als los element maar een vloeiende stroom van water die het beeld heel rustig maakt om naar te kijken. Geen statief bij de hand? Leg je camera dan bijvoorbeeld op een stevige ondergrond zoals een prullenbak of bankje en laat hem ‘aftellen’ door de zelftimer. Hierdoor krijg je geen beweging in de mooie natuurfoto’s op het moment dat je de ontspanknop indrukt om de foto te maken. Na een paar seconden ligt de camera stil en wordt de foto automatisch gemaakt.

Tip: gebruik een grijsfilter om ook overdag een lange sluitertijd te kunnen gebruiken.

3. Zorg voor diepte

Eén van de belangrijkste dingen in natuurfotografie is gevoel van diepte. Je maakt de foto immers in een 3D omgeving, maar uiteindelijk is het toch een ‘plat’ beeld. Daarom is het goed om hier rekening mee te houden. Diepte kun je op verschillende manieren krijgen. Bijvoorbeeld door te zorgen voor een duidelijke voorgrond en achtergrond of door een ‘doorkijkje’ te maken. Vaak krijg je dit door net een ander standpunt te kiezen dan gewoon vanaf ooghoogte een foto te maken. Zak eens door je knieën om op de voorgrond nog wat grassprieten of bloemen in beeld te krijgen. Op die manier krijg je verschil in dichtbij en veraf en dit zorgt dus voor diepte.

Een andere manier voor diepte is werken met schaduw. Hier heb je zelf wat minder invloed op, maar het tijdstip waarop je de foto maakt is dan extra belangrijk. Ben je ergens in de bergen? Dan is het licht rond circa 12.00 uur ’s middags heel plat want de zon staat dan recht boven je hoofd. Hierdoor lijken alle bergen hetzelfde en oogt het landschap niet heel dynamisch. Anders is het ’s ochtends of ’s avonds, dan krijg je namelijk lange schaduwen omdat de zon een stuk lager staat. Op die manier liggen sommige bergen misschien in de schaduw van andere bergen en krijg je vanzelf meer diepte in je foto. Natuurlijk werkt het niet alleen met bergen zo, maar eigenlijk altijd in de natuur. Een kwartslag draaien heeft vaak ook al effect op de manier waarop het licht in je foto komt.

4. Standpunt = key

De natuur is voor iedereen hetzelfde, maar hoe je het ziet hangt af van het standpunt van hoe je er naar kijkt. Een paddenstoel van bovenaf is leuk, maar hij wordt pas echt interessant wanneer je onder het hoedje spiekt. Wees dus niet bang om vies te worden en ga regelmatig op de grond liggen of in rare houdingen hangen om het perfecte plaatje te maken. Het mooiste is vaak om recht vooruit te fotograferen en niet je camera te veel naar boven of beneden te kantelen. Hierdoor ga ik vaak gehurkt zitten om vanaf een lager standpunt recht vooruit te kunnen fotograferen. Een dagje fotograferen is dus eigenlijk een goede work-out haha.

Lees ook: Compositie in fotografie: de regel van derden en de gulden snede

5. Scherptediepte voor focus in mooie natuurfoto’s

Fotografeer je niet een overview maar juist iets kleiners dat wat meer aandacht verdient in de omgeving? Dan is het handig om je diafragma op de juiste manier in te stellen en onscherpte in de achtergrond te creëren. Hierdoor leg je namelijk focus op het onderwerp dat je wilt fotograferen in natuurfotografie! In de foto hierboven zie je dat het hoge gras waar het hert in staat steeds onscherper wordt hoe verder het weg is. Hierdoor komt het hert los van de achtergrond en krijgt het alle aandacht in de foto. Ditzelfde geldt voor de bloem in de andere mooie natuurfoto hierboven. Die staat in een veld vol andere bloemen maar je oog gaat meteen naar de bloem rechts vooraan omdat deze scherp is en de rest niet.

Wil je dit bereiken? Stel dan je diafragma in op een laag getal. Dit is een grote diafragma-opening. Hierdoor wordt ook je sluitertijd korter want er valt meer licht op je sensor in korte tijd. Het effect is een onscherpe achtergrond terwijl het deel waar je op hebt scherpgesteld wel scherp blijft. De mate van onscherpte hangt af van verschillende factoren. Bijvoorbeeld het getal (f3.5 is minder onscherp dan f1.8), maar ook de afstand tussen je onderwerp en de achtergrond, de brandpuntsafstand waarmee je fotografeert en de afstand tussen jijzelf en het onderwerp. Zorg er dus voor dat je goed op je schermpje kijkt of het effect niet te veel is. Het is ook zonde als er bijna niets meer scherp is in je foto. Meer weten over scherptediepte? Lees dan mijn uitgebreide artikel over het diafragma!

6. Seizoen centraal

Ieder seizoen heeft zijn charme en is op een bepaalde manier fotogeniek. In de lente heb je de bloesem en de blaadjes die fel groen aan de bomen groeien. In de zomer heb lekker lang de tijd om te fotograferen en is het licht vaak wat warmer van kleur. De herfst heeft zoveel kleur in de blaadjes en in de winter heb je kans op foto’s met sneeuw, ijskristallen etc.

Haal dus het beste uit het moment door je te focussen op datgene dat mooi is in de tijd van het jaar. Het heeft geen zin om in de herfst te proberen om bloesemfoto’s te maken want de kans dat je dat voor elkaar krijgt is vrij klein. Omarm het seizoen en ga hier mee aan de slag binnen de natuurfotografie. De winter is vaak wat saai omdat de bomen kaal zijn, maar je kunt juist wel mooie close-ups maken van bevroren blaadjes en takken of gebruik maken van de ochtendmist en het zonnetje dat zijn best doet om ons landje te verwarmen.

7. Mist is perfect voor mooie natuurfoto’s

Hierboven noemde ik het al even: mist. Mist ontstaat als er veel waterdamp in de lucht zit en de grond koud genoeg is. En dit natuurverschijnsel is prachtig om te fotograferen, het zorgt namelijk voor hele mystieke en serene foto’s! Het mooiste vind ik het wanneer het zonnetje door de mist heen schijnt, maar ook zonder zon blijft het mooi.

De mooie natuurfoto’s hierboven maakte ik in de Biesbosch in Brabant. Een prachtig natuurgebied waar je met een bootje doorheen kunt. Zowel op eigen gelegenheid als met een rondvaartboot. Prachtig om dit op de vroege ochtend te doen terwijl de laaghangende mist nog boven het water hangt. Door de mist krijg je automatisch ook diepte in je natuurfotografie. De voorgrond is namelijk veel contrastrijker en duidelijker zichtbaar dan de achtergrond. De zwanen waren puur een gelukje, hoe mooi maken ze deze plaatjes door alleen maar te dobberen?

Lees ook: 10x fototips voor het fotograferen met mist

8. Gek op bloemen

Ik ben dol op bloemen en planten! Ze zijn zo fotogeniek, hebben prachtige vormen en kleuren en werken altijd mee. Daarom moet ik ieder jaar in het bloesemseizoen toch wel een middagje met mijn camera op pad! En het voordeel van het fotograferen van bloemen in de natuur is dat de omgeving stukken minder belangrijk is. Valt het natuurgebied waar je bent een beetje tegen voor groothoek foto’s? Ga dan voor close-ups!

Probeer niet alleen de ‘standaard’ hoeken te fotograferen maar probeer ook eens wat anders binnen natuurfotografie. Bijvoorbeeld de onderkant van een bepaalde bloem of een uitsnede. Om dit te doen kun je het beste gebruik maken van een macrolens of een macro tussenring. Hierdoor kun je met je eigen lens al een stuk dichter bij je onderwerp komen. Ideaal!

9. Symmetrie in natuurfotografie

Een heel goed voorbeeld van symmetrie in mooie natuurfoto’s kon ik zo 1-2-3 niet vinden, maar je snapt vast wel wat ik hiermee wilt zeggen. Symmetrie kan zorgen voor rust in je foto, zelfs als het een onrustige omgeving is. Bij de foto hierboven zit de rust in de rij bomen links en rechts in beeld en het pad in het midden. Hierdoor trekt je oog meteen naar het punt waar alles samenkomt op de horizon en waar de twee mensen lopen. Als de foto 2 meter meer naar links of rechts was gemaakt dan was hij minder rustig geweest omdat de symmetrie dan weg was geweest. Dit kun je bijvoorbeeld in de lente ook goed doen door tussen twee rijen tulpen in te fotograferen bijvoorbeeld.

10. Dieren in het wild

Ook dieren horen bij de natuur. Niet de dieren in een dierentuin, maar de dieren die in het wild (niet altijd) in de natuur leven. Vogels, insecten en schattige eekhoorntjes bijvoorbeeld, maar ook schotse hooglanders, paarden, koeien, schapen, herten en vosjes. Zo ging ik eens op perstrip naar Flevoland waar ik een fotosafari deed door de Oostvaardersplassen. Een unieke ervaring midden in de natuur met prachtige dieren, perfect dus voor natuurfotografie!

Bijvoorbeeld de twee jonge paardjes hierboven die met elkaar aan het dollen en spelen waren. Je hebt er wat geduld en snelheid voor nodig maar het geeft erg veel voldoening om zo’n mooie natuurfoto te maken. En vaak is het ook een beetje geluk hebben, want de tweede foto met de koeien krijg je nooit gemaakt wanneer je dit in je hoofd hebt. Dat ze met z’n vijven zo mooi naast elkaar zijn gaan staan en allemaal een andere kant uit kijken kun je niet regisseren. Gelukkig was ik op het juiste moment op de juiste plek om die foto te kunnen maken!

Lees ook: 10x fototips – wildlife fotograferen in Nederland

11. Zonsopkomst & Zonsondergang

Nog iets waar ik altijd heel blij van wordt: zonsopkomsten of zonsondergangen! De kleuren, het contrast, de wolken… alles komt samen en kan je omgeving magisch maken. Misschien is het wat cliché om zulke foto’s te maken maar ik houd ervan. Wil je het minder ‘standaard’ maken? Probeer dan een bijzonder standpunt, een leuke voorgrond die de aandacht krijgt met de zonsondergang op de achtergrond of zorg voor een doorkijkje. De zonsopkomst in de Biesbosch hierboven werd extra mooi door de laaghangende mist en de bomen die het licht breken en zorgen voor extra stralen.

Lees ook: 10x tips – mooie zonsondergang fotograferen

Natuurfotografie is rustgevend en brengt je op plekken waarvan je het bestaan misschien niet eens wist. Ga dus lekker op pad en dompel je onder in je omgeving. Heel veel succes en plezier met het maken van mooie natuurfoto’s.