Ben jij nieuwsgierig naar fine art fotografie? Dan is dit artikel voor jou! Want wat houdt deze vorm van fotografie precies in? En welke apparatuur en technieken worden veel gebruikt om fine art te maken? Lees verder en ontdek hoe ook jij aan de slag kunt gaan!
Je scrolt door Instagram of loopt door een galerie en plotseling word je gegrepen door een beeld. Het is geen standaard portret en ook geen gewone landschapsfoto. Het voelt bijna als een schilderij; er zit een bepaalde emotie, een laagje mysterie of een diepere betekenis in. Grote kans dat je kijkt naar fine art fotografie.
Als fotograaf heb je vast wel eens van de term gehoord, maar wat houdt het nu écht in? Is het simpelweg een filtertje in Photoshop, of zit er meer achter? In dit artikel vertel ik je meer over de wereld van fine art. Wat is fine art fotografie nu precies? Welke technieken kun je gebruiken en hoe kun je vandaag nog beginnen met het creëren van je eigen kunstwerken?
Wat is fine art fotografie?
Fine art fotografie is fotografie waarbij het niet draait om wat je vastlegt, maar om wat je ermee wil zeggen. Het gaat om het overbrengen van een idee, gevoel of verhaal dat jij als fotograaf wilt vertellen. In plaats van reageren op wat je ziet, begin je met een concept. Vanuit dat concept werk je naar een beeld toe, waarbij je bewust keuzes maakt in licht, compositie, styling en nabewerking om dat gevoel te versterken.
Het resultaat hoeft niet realistisch of documentair te zijn, zolang het maar jouw visie ondersteunt en een bepaalde sfeer oproept bij de kijker. Juist die persoonlijke benadering en herkenbare stijl maken fine art fotografie anders dan bijvoorbeeld commerciële of documentaire fotografie, omdat het beeld niet draait om wat er gebeurt, maar om wat het betekent.
Voorbeeld: Waar een trouwfotograaf vastlegt dat de ringen worden omgedaan (registratie), probeert een fine art fotograaf het gevoel van verbintenis of de vergankelijkheid van het moment te vangen in een vooraf bedacht concept.
De drie pijlers van fine art
Je kunt fine art fotografie opdelen in drie pijlers die houvast bieden als je er zelf mee aan de slag wilt gaan. Door hier goed over na te denken kun je je idee makkelijker omzetten in een bijpassend beeld.
- De visie: Je hebt een specifiek idee voordat je de ontspanknop indrukt.
- De boodschap: Het beeld vertelt een verhaal of roept een specifieke vraag op.
- De techniek: De nabewerking en presentatie zijn vaak even belangrijk als de opname zelf.
Waarom zou je kiezen voor deze stijl?
Fine art fotografie zorg voor veel artistieke vrijheid. Het is de perfecte manier om uit een creatieve sleur te komen. Je bent niet langer gebonden aan de ‘regeltjes’ van hoe een foto eruit hoort te zien. Wil je een onscherpe foto maken omdat dit een dromerig gevoel geeft? Doen! Wil je de kleuren extreem aanzetten of juist alles grauw maken? Jouw feestje. Zo lang het je boodschap en visie versterkt ben je vrij om te doen en laten wat je wilt!
Bovendien is fine art een goede manier om jezelf te onderscheiden als fotograaf. Het dwingt je om trager te werken en beter na te denken over alles wat je doet. En hierdoor krijg je ook een weloverwogen eindresultaat dat mensen aan het denken zet.
Wat heb je nodig voor fine art fotografie?
Het mooie van fine art is dat het niet draait om de duurste camera of de nieuwste lens. Het draait om je oog en je creativiteit. Toch zijn er een paar tools die het proces een stuk makkelijker maken.
1. De camera, lenzen en accessoires
In principe is elke camera waarbij je de instellingen handmatig kunt aanpassen prima om te gebruiken. Maar als je het aan fine art fotografen vraagt dan fotograferen ze het liefste met lichtsterke prime lenzen. Denk bijvoorbeeld aan lenzen met een brandpuntsafstand van 35mm, 50mm of 85mm. Deze objectieven zijn perfect om veel onscherpte en bokeh mee te creëren, en dat geeft dan weer een dromerig effect in je foto’s.
Daarnaast is een statief een echte must voor fine art fotografie. Omdat je vaak werkt met zelfportretten, lange sluitertijden of precieze composities, is een stevig statief onmisbaar. Statieven zijn er van groot tot klein en van duur tot goedkoop. Voor fine art fotografie heb je weinig bijzondere functies nodig. Een basis statief is vaak al goed genoeg.
2. Rekwisieten en styling
Bij fine art gaat het vaak om de details. Daarom zijn props en styling extra belangrijk! Begin met het kiezen van een achtergrond. Fotografeer je in een studio of binnen? Dan kan een rol achtergrondpapier een goede basis zijn voor je foto. Naast tal van kleuren zijn er ook veel achtergronden in texturen en patronen te koop. Hiermee versterk je de sfeer die je wilt neerzetten nog meer.
Daarna kun je gaan nadenken over de rest van de styling. Werk je met een model? Dan is de kleding, make-up en haardracht belangrijk. Maak je een stil leven? Dan kun je allerlei elementen zoals bloemen, etenswaren, vintage accessoires en antieke voorwerpen gebruiken.
Deze stap is erg belangrijk voor de geloofwaardigheid van fine art fotografie. Denk er dus rustig over na en ga op zoek naar precies die rekwisieten die jouw verhaal en visie versterken. Alleen dan kom je tot een echte fine art foto die impact maakt.
3. Software voor nabewerking
De meeste fine art fotografen zijn niet klaar na het maken van de foto. Veel fine art foto’s worden pas echt ‘gemaakt’ achter de computer. Naast de reguliere bewerkingen van kleur, contrast, schaduwen etc., kun je namelijk nog veel meer in programma’s als Adobe Lightroom en Photoshop.
Leer werken met maskers, texturen en color grading om die specifieke sfeer te creëren in je fine art fotografie. Of voeg meerdere foto’s samen om precies die compositie te krijgen die je voor ogen hebt.
Hoe ontwikkel je een concept?
In tegenstelling tot bijvoorbeeld straatfotografie, waarbij je hoopt op een gelukkig toeval, begint een fine art foto meestal met een leeg vel papier. Hierop ga je je concept uitwerken zodat er langzaam aan een beeld ontstaat van het verhaal dat je wilt vertellen met je fine art fotografie.
Stap 1: Brainstormen
Wat houdt je bezig? Is het een herinnering uit je jeugd? Een angst? Een droom? Schrijf steekwoorden op en blijf hierop door associeren door middel van een mindweb. Kijk ook eens naar schilderijen of luister naar muziek om inspiratie op te doen. Wat voor verhalen komen er in je op? En hoe kun je die om zetten in een beeld?
Stap 2: Het moodboard
Heb je je visie en boodschap helder? Dan is het tijd om te bepalen hoe je deze kunt vertalen naar een stilstaand beeld. Gebruik Pinterest of knip plaatjes uit tijdschriften en start zo met een moodboard rondom jouw verhaal. Verzamel kleuren, texturen en afbeeldingen met de lichtinval die passen bij je idee. Dit helpt je om een helder beeld te krijgen van alles wat je nodig hebt om jouw foto te maken. En daarnaast zorgt het voor een goede focus tijdens de shoot.
Stap 3: De uitvoering
Bereid je shoot tot in de puntjes voor. Denk na over de locatie, het tijdstip (voor het juiste licht) en de kleding en rekwisieten. Hiervoor kun je kijken in tweedehands winkels, op rommelmarkten of op marktplaats en Vinted.
Heb je alles gevonden? Dan is het tijd voor de fotoshoot. Neem hier ruim de tijd voor en probeer vooral meerdere composities uit. Wat in je hoofd of op papier goed leek te werken, hoeft in de praktijk niet altijd het beste idee te zijn. Wees creatief maar houd de visie en boodschap van je fine art fotografie altijd duidelijk in gedachten. Daar draait het uiteindelijk om.
Veelvoorkomende technieken in fine art fotografie
Er zijn talloze manieren om je foto dat kunstzinnige gevoel te geven. Hier zijn enkele populaire technieken onder fine art fotografen die je kunt uitproberen of overwegen:
1. High Key en Low Key
Door bewust over- of onder te belichten, creëer je direct een bepaalde sfeer. Bij high key fotografie zorg je voor weinig contrast en zachte tinten in je foto. Dit geeft een engelachtig, puur of optimistisch gevoel. Het tegenovergestelde bereik je met low key fotografie. Deze techniek zorgt voor veel schaduwen, hoog contrast en een donkere achtergrond. Zo voelt je foto sneller mysterieus en melancholies aan.
2. Lange sluitertijden (bewegingsonscherpte)
Wie zegt dat een foto scherp moet zijn? Door een model of object te laten bewegen tijdens een langere sluitertijd (bijvoorbeeld 1/10e seconde of langer), krijg je een schilderachtig effect. Deze techniek wordt veel gebruikt om vergankelijkheid uit te drukken.
Je kunt deze techniek ook omdraaien. In plaats van je model te laten bewegen, kun je de camera bewegen bij een stilstaand onderwerp. Dit heet ICM en staat voor Intentional Camera Movement, een fotografie techniek die steeds populairder wordt.
3. Surrealistische fotografie
Bij fine art fotografie mag je de realiteit naar je hand zetten. Daarom zijn zulke foto’s vaak surrealistisch en bestaan ze uit meerdere foto’s die samengevoegd zijn. Denk aan een model dat boven de grond zweeft of een surrealistisch landschap waar elementen instaan die er in het echt niet zijn. Laat je creativiteit de vrije loop, er is niet te gek in deze kunstvorm.
Fine art fotografie lijkt misschien intimiderend, maar het is vooral een uitnodiging om weer te gaan spelen met je camera. Het bevrijdt je van de druk om perfecte plaatjes te schieten en geeft je de ruimte om je eigen gedachten en emoties om te zetten in beelden.
1 Reactie
[…] Fine art fotografie: wat is het en hoe begin je ermee? […]