Fotografie basiskennis | Handmatige standen op je camera

FF_camera-standen-manual-diafragma-sluitertijd-handmatig-instellingen_01
Een nieuw jaar, nieuwe kansen om je basiskennis op te frissen! Komende tijd komt er een serie artikelen online genaamd ‘Fotografie basiskennis’. Hierin behandel ik verschillende onderwerpen die voornamelijk voor systeemcamera’s en spiegelreflexcamera’s van belang zijn. Vandaag start ik met de verschillende (handmatige) standen die je kunt gebruiken!

Zullen we afspreken dat vanaf vandaag de automatische stand(en) verleden tijd zijn op je spiegelreflex? Mooi. Want controle hebben over je instellingen is wel zo fijn! Alle handmatige standen zullen ook nooit ongewenst je flitser openklappen en deze af laten gaan. Gelukkig zitten er nog wat standen tussen de automatische stand en helemaal manueel werken. Weten wat de verschillen zijn en wanneer ik welke stand gebruik? Je leest het hieronder.

FF_camera-standen-manual-diafragma-sluitertijd-handmatig-instellingen_02

Automatische stand en voorgeprogrammeerde standen
De automatische stand zorgt ervoor dat jouw foto altijd ‘goed belicht’ is en dat je uit de hand kunt fotograferen. Dat wil dus zeggen dat de flitser automatisch uitklapt wanneer de sluitertijd te lang wordt en dat de keuze voor diafragma en sluitertijd volautomatisch gaat. Een veilige keuze, zeker als je nog nooit eerder met een spiegelreflexcamera hebt gewerkt. Maar je merkt al snel dat foto’s er niet zo uitzien zoals je ze in je hoofd had.

De voorgeprogrammeerde standen zoals ‘Portret’, ‘Landschap’, ‘Macro’ en ‘Sport’ hebben ook automatische instellingen, maar deze zijn gericht op de onderwerpen waar ze voor staan. Zo zal de Portret stand een grotere diafragmaopening hebben dan de Landschap stand en zal de sluitertijd bij sport heel kort zijn om beweging vast te kunnen leggen. De automatische stand houdt hier geen rekening mee, deze standen wel. Maar ondanks het extra beetje hulp kun je nog steeds geen instellingen wijzigen. Daarom is het goed om op de handmatige standen te fotograferen!

FF_camera-standen-manual-diafragma-sluitertijd-handmatig-instellingen_03

Diafragma stand – scherptediepte – A of AV
Op het wieltje bovenop je camera kun je de AV of A stand selecteren. Deze stand geeft je de keuze om je diafragmaopening handmatig in te stellen, net als de ISO waarde. De sluitertijd kiest je camera zelf, passend bij het licht dat hij meet en bij de instellingen qua diafragma en ISO die jij hebt ingesteld. Deze stand is dus niet helemaal manual, maar je kunt wel alles instellingen zoals je het zelf wilt (op de sluitertijd na dus). Wil je wat overbelichten of onderbelichten? Dat kun je ook instellen, dus ook daar heb je de manual stand niet perse voor nodig.

Wanneer gebruik ik de diafragma stand?
Persoonlijk vind ik het een hele fijne stand en gebruik ik hem ook regelmatig. Ik stel graag zelf het diafragma in en pas vervolgens mijn ISO aan. Als ik uit de hand moet fotograferen gaat de ISO waarde naar een groter getal, heb ik een statief en is het onderwerp niet in beweging dan kan een ISO waarde met een klein getal een betere keuze zijn. Wil je veel onscherpte in je achtergrond, of juist snel switchen tussen een scherpe en minder scherpe achtergrond? Dan is dit een prima optie!

FF_camera-standen-manual-diafragma-sluitertijd-handmatig-instellingen_04

Sluitertijd stand – bewegingsonscherpte – S of TV
De sluitertijd stand is eigenlijk precies het tegenovergestelde van de diafragma stand. Je kunt hier namelijk alles handmatig instellen behalve het diafragma. De focus ligt dus echt op de sluitertijd. Handig wanneer je foto’s maakt van beweging die je wel of juist niet op de foto terug wilt zien. Ook als het donker is en je zeker wilt zijn van foto’s zonder bewegingsonscherpte is deze stand aan te raden.

De ‘regel’ is dat je uit de hand kan fotograferen bij een sluitertijd gelijk aan of korter dan je brandspuntafstand. Dus bij een 50mm lens kun je tot de 1/50e seconde uit de hand fotograferen. Bij een 200mm lens is dit dus ongeveer tot 1/200e seconde. Let wel: dit geldt niet bij onderwerpen die bewegen, want dan dan 1/50e seconde te lang zijn. En als je een hele vaste hand hebt of juist helemaal niet dan zit hier ook verschil in. Maar het is goed om in je achterhoofd te houden.

Wanneer gebruik ik de sluitertijd stand?
Eigenlijk gebruik ik deze stand het minste van allemaal. Als ik echt de focus op mijn sluitertijd leg fotografeer ik namelijk bijna altijd in de manual stand. Maar ik kan me voorstellen dat deze stand handig is bij bijvoorbeeld sport bij daglicht of in de dierentuin bij dieren die snel bewegen.

FF_camera-standen-manual-diafragma-sluitertijd-handmatig-instellingen_06

Manual stand – handmatige instellingen – M
In de manual stand zijn alle instellingen compleet vrij. Je mag alles naar je eigen voorkeur aanpassen wat je veel vrijheid geeft, maar je moet ook goed opletten wanneer er bijvoorbeeld iets veranderd qua licht (er komt een wolk voor de zon). Je moet dan meteen je instellingen veranderen om je foto goed te kunnen belichten terwijl je daar bij de diafragma stand of sluitertijd stand iets minder last van zult hebben. Hier veranderen de instellingen automatisch mee en kun je hooguit niet blij zijn met deze vernieuwde instellingen.

Deze stand is wel heel fijn bij ‘moeilijk licht’. Concerten, tegenlicht, nachtfotografie, wintersport etc. Je camera zorgt er namelijk altijd voor dat de belichting ‘midden grijs’ is. Dit zorgt ervoor dat je ’s nachts veel te lichte foto’s krijgt en in een winterlandschap met alleen maar sneeuw een hele grauwe foto krijgt. Dit kun je meteen ongedaan maken door je instellingen zo te zetten dat ze ‘overbelichten’ of ‘onderbelichten’ volgens de camera meter. Je krijgt dan een goed belichte foto terwijl je camera zegt van niet. Ook bij onderwerpen waarbij je een constante belichting wilt is de handmatige stand een perfecte keuze. Je zult altijd dezelfde instellingen hebben tenzij je zelf iets aanpast.

Wanneer gebruik ik de manual stand?
Voornamelijk bij theaterfotografie en nachtfotografie. Maar ook bij foto’s met lange sluitertijd en soms met tegenlicht. Ik vind het in deze gevallen fijn om alles zelf in te kunnen stellen en er zeker van te zijn dat het resultaat precies is zoals ik het in gedachte had.

FF_camera-standen-manual-diafragma-sluitertijd-handmatig-instellingen_05

Dit zijn de belangrijkste standen! Je hebt ook nog de P (Programma) stand, maar deze wil ik niet uitgebreid behandelen. Dit is eigenlijk een half automatische en half handmatige stand. Je kunt wel wat dingen instellen, maar uiteindelijk zorgt de camera toch dat je foto een passende belichting krijgt. Je flitser gaat gelukkig niet automatisch af hier.

Hopelijk ben je iets wijzer geworden in de verschillende standen op je camera. Experimenteer er vooral eens goed mee in verschillende omstandigheden en kijk wat voor jou het beste werkt! Op welke stand fotografeer jij het liefste?

29 reacties op “Fotografie basiskennis | Handmatige standen op je camera

  1. Wat een fijn artikel! Even weer een korte overview van alle standen is af en toe wel even prettig. Ik gebruik meestal de AV stand, omdat ik het fijn vind om het diafragma te kunnen instellen. Voor de andere dingen vertrouw ik meestal mijn camera, en als ik dan een resultaat krijg dat ik toch niet zo mooi vind, verander ik alsnog iets. Ik ben benieuwd naar de andere basis fotografie artikelen!

  2. Handig artikel! Ik wist wel ongeveer wat welke stand is, maar niet gedetailleerd als jij dat weet 😉 ik gebruik vaak de AV stand maar toen ik laatst een donkere grot wilde fotograferen werkte dit niet helemaal en wist even niet zo goed welke stand ik dan moest kiezen. Wellicht was manueel een goede geweest.

  3. Ik ga deze reeks zeker volgen.! Ik vind het altijd zo’n zonde dat ik niet goed met die manuele standen overweg kan, dus ik hoop hier bij te leren.! 😀

  4. Fijne uitleg!! Ik fotografeer heel graag en het liefst doe ik alles op manuele stand. Vooral om mezelf ook uit te dagen! Bij snelle bewegingen (sport bijvoorbeeld), wil ik nog wel eens de stand TV gebruiken.

  5. Wat een fijn artikel! Ik had een vraagje, want welke stand zou jij aanraden voor outfit fotografie? Ik zelf heb hem altijd op AV staan en dan diafragma tussen de 1.8 en 2.8, maar heel vaak zitten er dan onscherpe foto’s tussen. Heeft dit toevallig iets te maken met de AF stand? al shot, al focus en al serve?

  6. Ik heb net mijn eerste fotocursus les achter de rug en ineens is alles wat je zegt heel herkenbaar! Ik fotografeerde bijna altijd op de P stand. Nu moet ik 2 weken verplicht de AV-stand gebruiken en hiermee spelen. Leuk hoor!!!

  7. Handige uitleg, ik fotografeer eigenlijk 9/10 keer op de manuele stand. Als ik echt heel erg lui ben tijdens mijn feestjes ofzo, dan fotografeer ik wel gewoon lekker snel op de AV stand of P, haha.

  8. Ah! Super fijn artikel!! Ik heb meestal mijn stand op AV. En als ik ga experimenteren met de camera, gebruik ik de Manual stand.

  9. Flashbacks van mijn basiscursus fotografie… Heel handig, dank je! De sluitertijd stand is soms ook heel fijn bij kleine kinderen die niet stil willen blijven zitten 🙂

  10. Fijne tips! Ik gebruik meestal toch de automatische stand, omdat het voor mij het meest prettigste werkt. Ik snap nog niet veel van S, A en M, dus dat moet ik nog leren!

  11. Toevallig kwam ik op deze site terecht. Alles wordt heel duidelijk uitgelegd. Ik fotografeer al een tijdje maar vind op de M stand fotograferen niet makkelijk. Ik heb een D90 al een oudje maar maakt best nog goede foto’s. Op de M stand moet ik handmatig scherpstellen maar een vriendin van me heeft een Nikon 7100 die dat automatisch doet wanneer zij scherpstelt, klopt dit?

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet weergegeven. Verplichte velden *